Lật lại “Hồ sơ” Tổng nha – Bộ tư lệnh Cảnh sát quốc gia

26 Apr
QĐND –
Trước ngày giải phóng 30-4-1975, tại Sài Gòn, ngoài tòa đại sứ Mỹ, Dinh Độc Lập, Bộ Tổng tham mưu, Biệt khu Thủ đô, sân bay Tân Sơn Nhất, có một mục tiêu luôn được lực lượng cách mạng xác định phải tấn công đánh chiếm-đó là Tổng nha cảnh sát, sau được đổi tên là Bộ tư lệnh Cảnh sát quốc gia. Đây là cơ quan đầu não, chỉ huy “khét tiếng” của ngành cảnh sát ngụy (trụ sở số 258 đường Võ Tánh-quận Nhì, nay là đường Nguyễn Trãi-phường Nguyễn Cư Trinh, quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh…).
Lật lại “Hồ sơ” trước năm 1975, lưu trong tài liệu “Công báo Việt Nam”, “Pháp qui chính yếu” và các sách báo liên quan khác, Tổng nha cảnh sát có lai lịch hình thành từ thời Pháp thuộc, tồn tại hàng chục năm với nhiều tên gọi, nhiệm vụ, quyền hạn khác nhau. “Tổng nha” có tên gọi ban đầu (1945) là Sở Cảnh sát Trung ương, sau được đổi là Ty Đặc cảnh miền Đông, có trụ sở đóng ở đường Gan-li-ê-ni-Sài Gòn (Gọi tắt là cơ quan P.S.E chữ viết tắt của Police Special- Est). Ngày 29-11-1951, Pháp ban hành Nghị định 60-APP: “Ấn định các tổ chức cảnh sát và công an”, gồm có Nha Tổng giám đốc, các Nha Giám đốc địa phương Bắc Việt, Trung Việt và một Nha Giám đốc cho lãnh thổ sơn cước miền Nam. Theo báo cáo của Nguyễn Ngọc Lễ, Tổng giám đốc cảnh sát và công an gửi Bộ Nội vụ (ngụy) ngày 3-9-1956, thì đến lúc này “Nha Tổng giám đốc chỉ đóng vai trò một thùng thư liên lạc giữa các Nha và thượng cấp hoặc các cơ sở khác”, “Mọi quyền hành đều do các Nha địa phương nắm giữ…”.
Chiếm Bộ tư lệnh Cảnh sát quốc gia chính quyền Sài Gòn trưa 30-4-1975. Ảnh tư liệu
Năm 1954, ở miền Nam, Mỹ hất cẳng Pháp, dựng nên chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm, câu kết phá hoại Hiệp định Giơ-ne-vơ lập lại hòa bình ở Việt Nam. Miền Bắc được hoàn toàn giải phóng, đương nhiên Nha Giám đốc địa phương Bắc Việt bị xóa bỏ. Nha Tổng giám đốc cảnh sát và công an cùng các Nha địa phương khác về cơ bản hệ thống tổ chức, “lề lối hành sự của các cơ quan” vẫn là “di sản tai hại mà thực dân Pháp để lại”.
Trong những năm đầu của chế độ gia đình trị họ Ngô, Lại Hữu Sang, Nguyễn Ngọc Lễ rồi Phạm Xuân Chiểu, Tổng giám đốc cảnh sát và công an đã có nhiều báo cáo đề nghị Diệm “chỉnh đốn”, “cải tổ” lại ngành cảnh sát và công an. Sau lần cải tổ năm 1957, ngày 27-6-1962, Ngô Đình Diệm đã ký sắc lệnh tổ chức lại ngành cảnh sát và công an thành một ngành thuần nhất, lấy tên là “Ngành cảnh sát quốc gia”. Sắc lệnh ấn định: Cấp trung ương có Tổng giám đốc cảnh sát; Cấp địa phương và đô thành có Nha cảnh sát; cấp tỉnh, thành phố, quận tại đô thành có Ty cảnh sát; Cấp quận ở tỉnh và phường ở đô thành có Chi cảnh sát. “Trách vụ” của cảnh sát gồm: Cảnh sát đặc biệt; Cảnh sát tư pháp; Cảnh sát trật tự lưu thông; Cảnh sát hành chính; Cảnh sát chiến đấu; Cảnh sát khoa học; Cảnh sát kiểm soát ngoại kiều; Huấn luyện và tu nghiệp chuyên môn. Kể từ đây, Tổng nha Cảnh sát đã thực sự trở thành cơ quan đầu não của ngành cảnh sát ngụy đóng tại Sài Gòn, có nhiệm vụ “chỉ huy, lãnh đạo và quản trị tất cả các cơ quan công an và cảnh sát trên toàn quốc”.
Cuối năm 1963, theo mong muốn và đạo diễn của Mỹ, hàng loạt các cuộc đảo chính, “thay ngựa giữa dòng” đã diễn ra. Chính quyền Diệm bị Dương Văn Minh, Trần Văn Đôn, Lê Văn Kim tổ chức đảo chính lật đổ, anh em Diệm-Nhu bị sát hại. Cuối cùng Nguyễn Văn Thiệu lên nắm quyền Tổng thống “Việt Nam cộng hòa”. Được Mỹ, trực tiếp là Phân cục Trung ương tình báo (CIA) Mỹ, Phủ đặc ủy Trung ương tình báo và An ninh quân đội, Biệt khu Thủ đô ngụy chỉ đạo, phối hợp, tiếp sức, Tổng nha cảnh sát tiếp tục được xây dựng, củng cố.
Trong 2 năm 1967-1968, Tổng nha cảnh sát, lực lượng cảnh sát ngụy liên tiếp có 3 Sắc lệnh cải tổ: Sắc lệnh số 160, 161-SL/AN ngày 30-10-1967; Sắc lệnh số 176-SL/NV ngày 26 tháng Chạp năm 1968; cuối cùng là vào thời điểm guồng máy chiến tranh của Mỹ-ngụy đã leo thang, vận hành tới cực điểm của sự tàn ác, mở rộng chiến tranh sang cả Cam-pu-chia và Lào, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đã ký, ban hành Sắc lệnh số 017-a/TT/SL ngày 1-3-1971 “thành lập Bộ tư lệnh Cảnh sát quốc gia để thay thế Nha Tổng giám đốc Cảnh sát quốc gia”. Như vậy, tên gọi, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Tổng nha cảnh sát đã có sự thay đổi sau 10 năm tồn tại (1962-1971).
Để ấn định tổ chức và nhiệm vụ của lực lượng cảnh sát quốc gia, Thiệu ký, ban hành tiếp Sắc lệnh số 355/TT/SL ngày 1-6-1971. Theo đó, cảnh sát quốc gia được ấn định “là công vụ của quốc gia, được tổ chức thành một lực lượng thống nhất, có hệ thống chỉ huy riêng biệt, trực thuộc Phó thủ tướng về phương diện hành chánh”. Tổ chức gồm: Bộ tư lệnh Cảnh sát quốc gia tại Trung ương; các Bộ Chỉ huy cảnh sát quốc gia Khu, Thủ đô trực thuộc Bộ tư lệnh. Các Bộ Chỉ huy Cảnh sát quốc gia tỉnh, thị và quận (thủ đô) trực thuộc Bộ Chỉ huy Cảnh sát quốc gia Khu liên hệ hoặc thủ đô. Các Bộ Chỉ huy Cảnh sát quốc gia quận trực thuộc Bộ Chỉ huy Cảnh sát quốc gia tỉnh, thị. Các Cục Cảnh sát quốc gia xã, phường… Tại Bộ tư lệnh Cảnh sát quốc gia có 6 khối là: Khối đặc biệt; Khối Tư pháp; Khối hành quân; Khối Tiếp vận; Khối huấn luyện; Khối nhân viên… Và một số đơn vị biệt lập khác. Bộ tư lệnh Cảnh sát quốc gia, Tư lệnh Cảnh sát có quyền hành lớn trong quản lý, chỉ huy từ Trung ương tới địa phương.
Sau thời “Tổng nha” do chuẩn tướng Nguyễn Ngọc Loan cầm đầu, khi leo lên được chức Thủ tướng Việt Nam cộng hòa, Trần Thiện Khiêm đã bố trí cho người bà con bên vợ là Thiếu tướng Trần Thanh Phong làm Tư lệnh Cảnh sát quốc gia (Sắc lệnh 019-TT/SL ngày 4-3-1971). Những năm cuối cùng của chế độ Thiệu-Kỳ-Hương (1974-1975), chức vụ Tư lệnh Cảnh sát quốc gia được chuyển giao cho Chuẩn tướng Nguyễn Khắc Bình đảm nhiệm.
Có thể nói, suốt cuộc chiến tranh Việt Nam, đặc biệt từ 1954-1975, Mỹ-ngụy đã đầu tư nhiều công sức, tiền bạc xây dựng lực lượng cảnh sát, tình báo và mật vụ các loại, trở thành “công cụ” phục vụ đắc lực cho những âm mưu chống phá cách mạng của chúng. Bên cạnh nhiệm vụ thi hành luật pháp, điều tra, câu lưu tội phạm, thu thập tin tức tình báo, an ninh, nhiệm vụ, mục tiêu chính yếu của cảnh sát quốc gia là “chống Cộng”, như Ngô Đình Cẩn đã chỉ đạo: “Sự đánh đập, bắt bớ chưa giải quyết được hết vấn đề. Phải làm sao cho Cộng sản sau khi ra tù muốn trở lại làm Cộng sản cũng không được nữa” (Nguyễn Đức Thuận – Bất khuất). Đến thời Nguyễn Văn Thiệu, trong lễ bế giảng đào tạo sĩ quan cảnh sát khóa 9, Thiệu đã chỉ thị: “Nhiệm vụ chính yếu là phải bảo vệ an ninh công cộng, triệt hạ cán bộ Cộng sản nằm vùng” (Báo Tiền Tuyến số 26-27/1/1975). Những cuộc hành quân “tảo thanh”, bắt bớ, những nhà tù, trại giam do chúng lập nên, điển hình là Nhà tù Côn Đảo-một “địa ngục trần gian”, đã tra tấn, giết hại nhiều người yêu nước, nhiều chiến sĩ cách mạng.
Sau hàng chục năm tồn tại, bộ máy kìm kẹp khổng lồ “Tổng nha”-Bộ tư lệnh Cảnh sát quốc gia đã bị các đơn vị thuộc Trung đoàn 24, Trung đoàn 88 từ hướng nam và tây nam sau khi vượt qua cầu chữ Y, nhanh chóng cùng lực lượng an ninh chiếm và làm chủ hoàn toàn trưa 30-4-1975.
Bộ tư lệnh Cảnh sát quốc gia về danh nghĩa chỉ tồn tại 5 năm (3-1971/4-1975). Tuy nhiên, đó là bằng chứng cuối cùng cáo chung cho sự sụp đổ hoàn toàn của ngành cảnh sát quốc gia cùng chế độ ngụy quyền Sài Gòn. Vì vậy, theo chúng tôi, đối với sự kiện “chiếm Tổng nha Cảnh sát” như nhiều sách báo đã viết, tuy không sai, nhưng nên thay bằng cụm từ “chiếm Bộ tư lệnh Cảnh sát quốc gia”. Có như vậy mới phản ánh đúng bản chất của sự kiện.
Đại tá Đồng Kim Hải

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: